4.6.5. Yan Koruma Üzerine Gelen Yükler
Aşağıya doğru düşey yükleme
Herhangi ana veya ara korkuluklar, mesnetleme yöntemine bakılmaksızın, 1,25 kN nokta yüke dayanabilecek yeterlilikte olmalıdır. Bu gerek, göz açıklıkları en az 50 mm olan ızgara korkulukları gibi ana ve ara korkulukların yerine kullanılabilen diğer kenar koruma yapısı bileşenlerine de uygulanır.
Bu yük, kaza sonucu ortaya çıkan bir yük olarak kabul edilmeli ve aşağıya doğru en elverişsiz konumda, düşeyden ± 10’lik sapma sınırları içerisinde kalacak şekilde biçimde uygulanmalıdır.
Yatay yükleme
Yan korumanın topuk tahtası hariç bütün bileşenleri, en elverişsiz yükleme konumunda her durumda 0,3 kN’luk yatay nokta yüke dayanacak biçimde tasarımlanmalıdır. Bu yük, bir ızgara korkuluğun ızgaralarına uygulanan yük örneğinde olduğu gibi, en fazla 300 mm x 300 mm’lik bir alan üzerine etkiyen yayılı yük şeklinde de olabilir. Topuk tahtası için verilen yatay nokta yük değeri 0,15 kN’dur.
Yukarı doğru düşey yükleme
Topuk tahtası hariç bütün yan koruma bileşenlerinin bağlantı kontrolünün yapılması için, 0,3 kN’luk yukarı doğru düşey bir nokta yük en elverişsiz konumda uygulanmalıdır.
4.6.6. Kar ve Buz Yükleri
Millî şartnamelerde kar ve buz yüklerinin dikkate alınması gerekli görülmüşse, bu hükme uyulmalıdır.
4.6.7. Rüzgâr Yükleri
Rüzgâr yükleri genelde rüzgâr esme yönündeki çıkma yapan iş iskelesi kısmındaki referans bir alanda hız nedeniyle oluşan rüzgâr basıncı dikkate alınarak hesaplanmalıdır.
Aerodinamik kuvvet katsayısı, (cf)
İş iskelelerine etkiyen rüzgâr kuvvetleri hesaplanırken, bazı iş iskelesi bileşenlerine ait en kesitler için ENV 1991-2-4’te verilen uygun aerodinamik yük katsayıları cf kullanılmalıdır.
Bunların dışında kalan en kesitler için kullanılacak aerodinamik kuvvet katsayıları, millî standartlardan alınabilir veya rüzgâr tüneli deneyi yardımı ile tayin edilebilir.
Aerodinamik kuvvet katsayısı cf değeri, plâtformlar, topuk tahtaları dâhil çıkıntı yapan bütün alanlar ve sırasıyla Madde 6.2.7.4.1 veya Madde 6.2.7.4.2’de tanımlanan anma alanları için 1,3 olarak alınmalıdır.
Konuma Bağlı Rüzgâr Etki Katsayısı
Konuma bağlı rüzgâr etki katsayısı, binanın cephesine kurulan iş iskelesi örneğinde olduğu gibi, iş iskelesinin binaya göre konumuna bağlıdır. Alınan bu katsayı, alan üzerinde düzgün yayılmış şekilde yapı boşlukları bulunan cephelere uygulanır.
Cepheye dik doğrultuda etkiyen rüzgâr kuvvetleri için cs⊥ değeri, alınmalıdır. Bu değer, alan doluluk oranı olarak tanımlanan ϕb değerine bağlıdır. Cepheye paralel olarak etkiyen rüzgâr yükleri için cs║ değeri 1,0 olarak alınmalıdır.
En büyük rüzgâr yükü
İskelenin kullanıldığı bölge için en büyük rüzgâr yükünün seçiminde, iskelenin konumu ve tipi dikkate alınmalıdır. Rüzgâr yükleri için öncelikle varsa ilgili Avrupa Standardı kullanılmalı; aksi taktirde yük verileri ilgili millî standartlardan alınmalıdır. İş iskelesinin kurulmasından sökülmesine kadar geçen süre dikkate alınarak istatistikî bir katsayı da kullanılabilir. Bu katsayı 0,7 değerinden küçük olmamalı ve 50 yıllık tekerrür periyotlu rüzgâr basınçları uygulanmalıdır.
Not: Ön yapımlı bileşenlerden oluşturulan cephe iskelelerinin yapısal tasarımında, tasarım rüzgâr basınçları EN 12810-1’de verilmiştir. Çoğu Avrupa ülkesinde bu basınç değerleri normal şartlarda aşılmaz. Buna rağmen bölgedeki mevcut rüzgâr şartları kontrol edilmelidir.
Çalışma alanı üzerinde bulunabilecek malzeme ve donanımların da dikkate alınabilmesi için, çalışma alanı üzerinde uzunluğu boyunca aynı seviyede olan referans bir anma alanı seçilmelidir. Bu alan, topuk tahtasının yüksekliği dâhil çalışma alanı seviyesinden 200 mm yukarıda olmalıdır. Bu alan üzerine etkiyen rüzgâr basıncından kaynaklanan yüklerin, çalışma alanı seviyesinde etkidiği kabul edilmelidir. ICS 91.220 TÜRK STANDARDI TS EN 12811-1/Aralık 2005
Çalışma rüzgâr yükü
Hesaplamada, 0,2 kN/m2 ’lik düzgün yayılı rüzgâr basıncı dikkate alınmalıdır. Çalışma alanı üzerinde bulunabilecek malzeme ve donanımların da dikkate alınabilmesi için, çalışma rüzgâr yükünün hesabında tarif edilen, çalışma alan seviyesinden yüksekliği 200 mm yerine 400 mm olan referans anma alanı kullanılmalıdır.
Dinamik yükleme
Kullanım esnasında dinamik etkilerden kaynaklanan ilâve yükleri temsil etmek üzere alınacak eş değer statik yükler aşağıdaki şekilde seçilir:
a) İnsanlar hariç, düşey olarak hareket eden makinalar gibi bağımsız bir elemandan kaynaklanan yükün dinamik etkisi, elemanın ağırlığının % 20 artırılması ile temsil edilmelidir.
b) İnsanlar hariç, yatay olarak hareket eden bağımsız bir elemandan kaynaklanan yükün dinamik etkisi, uygulamada olası yatay doğrultular boyunca etki edecek şekilde, eleman ağırlığının % 10’una karşılık gelen bir eş değer statik kuvvet ile temsil edilmelidir.
Not: Ön yapımlı bileşenlerden oluşturulan cephe iskelelerinde plâtform üzerine belirli bir yükseklikten insanların düşmesi sonucu oluşan dinamik etkiler için EN 12810-1 kullanılır [12]. İskele’ye ait örnek bir proje Şekil 31’de verilmiştir.
Bir yanıt yazın